Hendrik Lorentz – naukowiec i nauczyciel

Hendrik_Antoon_Lorentz+

Hendrik Antoon Lorentz był fizykiem holenderskim, żyjącym w latach 1853 – 1928. Rozpoczął studia uniwersyteckie w Lejdzie, które przerwał i wrócił do rodzinnego Arnhem. Podjął się pracy nauczyciela. Czas wolny przeznaczał na pisanie pracy doktorskiej, którą obronił w wieku 22 lat. W ten sposób udoskonalił teorię elektromagnetyzmu Maxwella.

Od roku 1878, jako profesor Uniwersytetu w Lejdzie, kierował katedrą fizyki teoretycznej. W 1912 roku został dyrektorem Instytutu Teylera, mieszczącego się w Haarlemie. Hendrik Lorentz nie zrezygnował z działalności edukacyjnej, do końca życia wykładając na uniwersytecie.

Praca badawcza

Do osiągnięć naukowych profesora Hendrika Lorentza można zaliczyć teorię eteru, szczególną teorię względności oraz teorię transformacji. Dzięki badaniom Lorentza rozwinęła się teoria dotycząca budowy materii. Jego przemyśleniom zawdzięczamy równanie, nazywane dzisiaj równaniem Lorentza –Lorenza. Zostało sformułowane niezależnie przez dwóch naukowców w 1880 roku. Dzięki niemu możliwe jest powiązanie refrakcji molowej, zależnej od temperatury i ciśnienia, ze współczynnikiem załamania światła w danym ośrodku.

Transformacja Lorentza wyjaśnia powstawanie dyspersji, czyli rozszczepialności światła, co umożliwia dokonanie pomiaru promieniowania różnych długości fali – z przewodnictwem elektrycznym. Profesor Hendrik Lorentz wyjaśnił również w sposób teoretyczny powstawanie rozszczepialności linii widmowych w polu magnetycznym. Efektem prac jest podanie wzoru na skrócenie ciała sztywnego w ruchu.

Nagroda Nobla

Hendrik Lorentz otrzymał Nagrodę Nobla w 1902 roku, w dziedzinie fizyki. Nagrodę odebrał wspólnie ze swoim byłym studentem, Pieterem Zeemanem.

W kręgu zainteresowań naukowca znajdowała się fizyka teoretyczna oraz praktyczna. Rok 1919 postawił przed profesorem zadanie, dotyczące przegradzania tamą zatoki Zuiderzee – objął kierownictwo zespołu uczonych i inżynierów.

Badania uczonego zaowocowały działalnością w brytyjskim Towarzystwie Królewskim i w licznych stowarzyszeniach naukowych. Był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności. W 1908 roku profesor Lorentz otrzymał Medal Rumforda, przyznawany przez Royal Society za odkrycia o doniosłym znaczeniu dla dobra ludzkości. W roku 1918 Towarzystwo Królewskie w Londynie przyznało profesorowi Medal Copleya, za wybitne osiągnięcia w dziedzinie nauk fizycznych i nagrodę pieniężną w wysokości 5000 funtów szterlingów.

Z okazji pięćdziesięciolecia doktoratu Królewska Holenderska Akademia Sztuk i Nauk postanowiła wybić medal imienia uczonego. Stało się to na trzy lata przed śmiercią Hendrika Lorentza. Przyznawany jest co cztery lata za osiągnięcia w pracy naukowej, dotyczącej fizyki teoretycznej.

Dodaj komentarz